Max Montua
dowódca Policji Porządkowej w Warszawie, następnie dowódca Pułku Policji Środek. Obszar działania: Warszawa · Białystok · Mogilew · tyły Grupy Armii Środek. Profil opisuje funkcję i sprawczość bez rankingu liczby ofiar.
Ustalenia potwierdzone
- Od marca 1940 do czerwca 1941 roku pełnił w okupowanej Warszawie funkcje dowódcy Policji Porządkowej i dowódcy Pułku Policji Warszawa; od lata 1941 do stycznia 1942 roku dowodził Pułkiem Policji Środek na zapleczu frontu wschodniego.
- 11 lipca 1941 roku podpisał poufny rozkaz do batalionów policji nr 307, 316 i 322, przekazujący rozkaz Ericha von dem Bacha-Zelewskiego o doraźnym rozstrzeliwaniu żydowskich mężczyzn w wieku 17–45 lat uznanych za szabrowników.
- W tym samym piśmie określił logistykę i ukrywanie egzekucji: miejsca poza osiedlami i drogami, wyrównanie grobów, zakaz fotografowania i obecności widzów, zatajenie miejsc oraz codzienne meldunki. Nakazywał również dowódcom oddziaływać na policjantów po egzekucjach przez spotkania i indoktrynację.
- Uczestniczył i występował podczas konferencji dotyczącej zwalczania partyzantki w Mogilewie 24–26 września 1941 roku. Program obejmował pokazowe operacje, podczas których zabito Żydów; źródła potwierdzają udział Montuy w konferencji, ale nie pozwalają uznać go za osobistego wykonawcę każdego zabójstwa.
Znaczenie w łańcuchu odpowiedzialności
Montua pokazuje szczebel dowódcy pułku, na którym rozkaz wyższego dowódcy SS i policji zamieniano w instrukcję egzekucji, raportowania, ukrywania grobów i zarządzania reakcjami wykonawców. Rozkaz z 11 lipca przekazywał polecenie Bacha-Zelewskiego wynikające z hierarchii Himmlera; ten fakt nie usuwa sprawczej roli Montuy w doprecyzowaniu i wdrożeniu procedury.
Typ odpowiedzialności: dowódcza · rozkazodawcza · organizacyjna. Mechanizmy: przekazywanie zbrodniczych rozkazów, masowe egzekucje policyjne, ukrywanie i raportowanie egzekucji.
Najważniejsze zdarzenia
- kierowanie Policją Porządkową i Pułkiem Policji Warszawa od marca 1940 do czerwca 1941 roku
- objęcie dowództwa Pułku Policji Środek latem 1941 roku
- podpisanie poufnego rozkazu egzekucyjnego i instrukcji ukrywania śladów 11 lipca 1941 roku
- udział w konferencji przeciwpartyzanckiej w Mogilewie 24–26 września 1941 roku
- samobójstwo w Dahme w kwietniu 1945 roku
Krąg opisuje poziom władzy, funkcję i sprawczość. Odpowiedzialność wielu osób może dotyczyć tego samego łańcucha zbrodni, dlatego danych o ofiarach nie sumuje się między profilami.
Powojenne rozliczenie
Nie stanął przed powojennym sądem. Popełnił samobójstwo 20 kwietnia 1945 roku w Dahme, przed końcem wojny w Europie.
Granice ustaleń
Rozkaz z 11 lipca 1941 roku był przekazaniem polecenia wyższego dowódcy, dlatego profil rozróżnia źródło dyrektywy od operacyjnych instrukcji podpisanych przez Montuę. Udział w konferencji w Mogilewie nie dowodzi, że osobiście nakazał lub wykonał wszystkie zabójstwa podczas demonstracji i późniejszych akcji Pułku Policji Środek.
Źródła
Źródła dobrano tak, aby łączyć dokumentację instytucjonalną lub procesową z niezależnym opracowaniem.