13 studiów / 54 · Kielecczyzna, okolice Osieka
Strużki: zabite dzieci i ocalony Stanisław Wiącek
3 czerwca 1943 · Tortury, okaleczanie i zabijanie bezbronnych
Historię Strużek można opowiedzieć poprzez los najmłodszych mieszkańców. Opracowanie Pawła Żołądka wymienia troje niemowląt zabitych bagnetami oraz dziecko, które ocalało pod ciałem babci. Pokazuje również, dlaczego dokładna lokalizacja i rozróżnienie wariantów zeznań są konieczne nawet wtedy, gdy sam fakt niemieckiej zbrodni nie budzi wątpliwości. [1]
Opracowanie redakcyjne na podstawie źródeł wskazanych poniżej. Weryfikacja źródeł: 5 września 2026 r.
- Ofiary i bilans
- 74 mieszkańców: 17 mężczyzn, 33 kobiety i 24 dzieci.
- Sprawcy
- Niemieccy żandarmi.
- Udokumentowane metody
- zabijanie niemowląt bagnetami · rozstrzeliwanie · palenie ludzi podczas akcji i jej następstw
Najmłodsze ofiary
IPN wymienia sześciodniową dziewczynkę z rodziny Dróżdżów, około pięciomiesięcznego Mieczysława Wosia i około sześciomiesięczną Helenę Bobek. Autor podaje, że zginęli od ciosów bagnetem. Dzieci nie mogły samodzielnie uciec. [1]
Rozbita rodzina
Stanisław Wiącek przeżył pod ciałem zastrzelonej babci, Agnieszki. Opracowanie zestawia odmienne relacje dotyczące tego, jak później wydostał się z miejsca ostrzału. Jego matkę Stefanię i towarzyszącą jej kobietę żandarmi zamknęli w stodole oraz spalili w Tursku Wielkim. Tego szczegółu nie należy przenosić do samych Strużek. [1]
Pochówek i odpowiedzialność
Ofiary pochowano 5 czerwca na cmentarzu w Niekrasowie. W procesie Herberta Böttchera zeznawał sołtys Eugeniusz Wiącek. Skazanie zwierzchnika niemieckich formacji nie było równoznaczne z ukaraniem bezpośrednich wykonawców. [1]
Granice ustaleń
Warianty ocalenia Stanisława Wiącka różnią się szczegółami. Spalenie jego matki nastąpiło w Tursku Wielkim. Opis metod oparto na opracowaniu IPN, bez deklarowania samodzielnej lektury akt z 1947 r. [1]
Źródła i przypisy
-
Paweł Żołądek. Stanisław Wiącek. Historia chłopca ocalonego z pacyfikacji wsi Strużki 3 czerwca 1943 r. Instytut Pamięci Narodowej.
Zakres wykorzystania: 74 ofiary, zabicie trojga niemowląt bagnetem, los rodziny Wiącków i pochówek.
Jak oceniamy źródła
Podstawę stanowią przede wszystkim polskie publikacje naukowe, ustalenia śledcze, archiwa, muzea i udokumentowane relacje świadków. Ocenę wiarygodności opieramy na pochodzeniu dokumentu, warsztacie badawczym i możliwości sprawdzenia ustaleń. Zeznania sprawców oraz przekazy rodzinne o sprawcach wymagają szczególnie krytycznej konfrontacji z innym materiałem. Dwie strony tej samej instytucji mogą powtarzać jedno ustalenie; nie traktujemy ich automatycznie jako niezależnych potwierdzeń.
Pełna metodologia serwisu