Helmut Ortwin Pohl
oficer sztabu Odila Globocnika uczestniczący w deportacjach i przesiedleniach w dystrykcie lubelskim w pierwszej połowie 1942 roku. Obszar działania: Lublin · dystrykt lubelski · okupowana Polska. Profil opisuje funkcję i sprawczość bez rankingu liczby ofiar.
Ustalenia potwierdzone
- Od 20 stycznia 1942 roku należał do sztabu Odila Globocnika w Lublinie; 26 czerwca 1942 roku opuścił ten odcinek służby i wrócił do Klagenfurtu.
- Dokument powiatowy z 9 maja 1942 roku wskazuje Pohla jako kierującego dalszym przesiedleniem transportu słowackich Żydów przybyłego do Lublina 7 maja: 841 osób wysłano dalej, a 199 mężczyzn zatrzymano w Lublinie.
- Ten sam materiał archiwalny odnotowuje jego obecność podczas wysiedlenia miejscowych Żydów 9 kwietnia 1942 roku.
- W 1972 roku stanął przed sądem w Klagenfurcie wraz z Ernstem Lerchem, lecz postępowanie przerwano po dwóch dniach i w 1976 roku ostatecznie umorzono bez wyroku.
Znaczenie w łańcuchu odpowiedzialności
Pohl dokumentuje lokalne ogniwo pomiędzy przyjazdem transportu kolejowego, selekcją osób zatrzymanych do pracy i wysłaniem pozostałych dalej. Krótka, dobrze określona chronologia nie uzasadnia przypisywania mu całej Aktion Reinhardt.
Typ odpowiedzialności: wykonawcza · koordynacyjna · deportacyjna. Mechanizmy: deportacje Żydów ze Słowacji, selekcja transportu, przesiedlenia w dystrykcie lubelskim.
Najważniejsze zdarzenia
- wejście do sztabu Globocnika 20 stycznia 1942 roku
- udział w wysiedleniu miejscowych Żydów 9 kwietnia 1942 roku
- kierowanie dalszym przesiedleniem transportu słowackiego 7–9 maja 1942 roku
- proces w Klagenfurcie rozpoczęty 17 maja 1972 roku i umorzenie sprawy 11 maja 1976 roku
Krąg opisuje poziom władzy, funkcję i sprawczość. Odpowiedzialność wielu osób może dotyczyć tego samego łańcucha zbrodni, dlatego danych o ofiarach nie sumuje się między profilami.
Powojenne rozliczenie
Został oskarżony w Austrii wraz z Ernstem Lerchem. Proces rozpoczął się 17 maja 1972 roku, lecz po dwóch dniach go odroczono i nigdy nie wznowiono; 11 maja 1976 roku postępowanie umorzono. Pohl zmarł w 1997 roku bez wyroku.
Granice ustaleń
Udokumentowany okres służby w Lublinie obejmuje styczeń–czerwiec 1942 roku. Materiał pozwala przypisać mu konkretne działania z kwietnia i maja, nie planowanie ani wykonanie całej Aktion Reinhardt. Umorzenie procesu oznacza brak sądowego rozstrzygnięcia winy.
Źródła
Źródła dobrano tak, aby łączyć dokumentację instytucjonalną lub procesową z niezależnym opracowaniem.