27 studiów / 54 · Gmina Mniów, Kielecczyzna

Pogłodów: osiemnaście osób spalonych żywcem

13 czerwca 1943 · Palenie ludzi żywcem i mordy podczas pacyfikacji

Pogłodów należy do miejsc, dla których krótki wpis historyczny zawiera podstawowe ustalenie, a ewidencja urzędowa pozwala odnaleźć ślad ofiar w przestrzeni. Ten artykuł zachowuje skalę dostępnych danych. Nie rekonstruuje rozmów, zachowania rodzin ani kolejności działań, których odczytane materiały nie opisują. [1] [2]

Opracowanie redakcyjne na podstawie źródeł wskazanych poniżej. Weryfikacja źródeł: 5 września 2026 r.

Ofiary i bilans: 18 osób.
Sprawcy: I zmotoryzowany batalion żandarmerii i Sipo z Kielc według IPN.
Udokumentowane metody: palenie żywcem

Podstawa metryki i jej zastrzeżeń: [1]

Ustalenie dotyczące metody

Kalendarium IPN podaje, że spalono żywcem dwóch mężczyzn, sześć kobiet i dziesięcioro dzieci. [1]

Miejsce pamięci

Urzędowa karta obiektu „Mniów – Pogłodów” rejestruje pomnik poświęcony ofiarom. Przytacza datę zbrodni i liczbę mieszkańców umieszczone na inskrypcji. W rubryce identyfikacji wymienia siedemnaście rozpoznanych osób. Nie jest to pełny protokół ekshumacji, toteż nie wywodzimy z tej rubryki szczegółów dotyczących obrażeń. [2]

Pogłodów ma własną datę

W lokalnej historii nazwa ta występuje obok Raszówki i Serbinowa. Odrębna data na pomniku chroni przed złączeniem wszystkich represji w gminie w jedno zdarzenie. Pamięć o tej zbrodni wymaga zachowania nazwy osady, nawet gdy współczesny adres miejsca pamięci znajduje się już w Mniowie. [2]

Granice ustaleń

Kwerenda nie objęła pełnych akt śledczych ani imiennej listy wszystkich ofiar. Opis szczegółowej metody opiera się na jednym kalendarium. [1] [2]

Źródła i przypisy

Odsyłacze przy akapitach wskazują podstawę konkretnych ustaleń. Opis zakresu wykorzystania odróżnia przeczytaną publikację, relację cytowaną przez badacza i samą notę bibliograficzną.

Paweł Żołądek. Pacyfikacje na wsi kieleckiej – 1943 r. IPN, Delegatura w Kielcach.

opracowanie instytucjonalne · Kalendarium: hasła miejscowości · Dostęp: 2026-09-05.

Zakres wykorzystania: Daty, bilanse i wskazane formacje; skrótowe zestawienie, bez reprodukcji akt.
Świętokrzyski Urząd Wojewódzki. Miejsca Pamięci Narodowej – Gmina Mniów. Miejsca Pamięci Narodowej.

opracowanie instytucjonalne · Karty obiektów „Mniów – Pogłodów” i „Mniów – Raszówka” · Dostęp: 2026-09-05.

Zakres wykorzystania: Ewidencja miejsca pamięci, data i bilans na pomniku w Pogłodowie.

Jak oceniamy źródła

Podstawę stanowią przede wszystkim polskie publikacje naukowe, ustalenia śledcze, archiwa, muzea i udokumentowane relacje świadków. Ocenę wiarygodności opieramy na pochodzeniu dokumentu, warsztacie badawczym i możliwości sprawdzenia ustaleń. Zeznania sprawców oraz przekazy rodzinne o sprawcach wymagają szczególnie krytycznej konfrontacji z innym materiałem. Dwie strony tej samej instytucji mogą powtarzać jedno ustalenie; nie traktujemy ich automatycznie jako niezależnych potwierdzeń.

Pełna metodologia serwisu