Strona główna › Kalendarz › styczeń Kalendarz pamięci · styczeń
Styczeń: daty, o których pamiętamy
Rocznice w styczniu: 11 wydarzeń związanych z nazizmem, II wojną światową, Zagładą, okupacją, oporem, wyzwoleniem i rozliczeniem sprawców. Każdy wpis prowadzi do źródła instytucjonalnego, a tam, gdzie związek jest udokumentowany, także do profili osób z archiwum Nazi Report.
6 stycznia 1945 Obozy i Zagłada Auschwitz, okupowana Polska
Cztery więźniarki stracone za pomoc w przygotowaniu buntu Sonderkommando 6 stycznia 1945 roku Niemcy przeprowadzili ostatnią publiczną egzekucję w KL Auschwitz, wieszając także cztery więźniarki za pomoc w przygotowaniu buntu Sonderkommando.
Wydarzenie rozegrało się w Auschwitz, na okupowanych ziemiach polskich, i pokazuje sprawczość więźniarek zaangażowanych w obozowy opór.
Ich śmierć przypomina o cenie solidarności i działania podejmowanego w warunkach obozowego terroru.
Kontekst instytucjonalny Rudolf Höss kontekst instytucjonalny: Komendant obozu Auschwitz; twórca przemysłowej machiny zagłady, stracony w 1947 r.Maximilian Grabner kontekst instytucjonalny: szef Wydziału Politycznego Gestapo w KL AuschwitzŹródło instytucjonalne: Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau
Stały link do tego wpisu 12 stycznia 1945 Wojna i okupacja Europa Środkowo-Wschodnia
Ofensywa zimowa i przyspieszenie ewakuacji obozów 12 stycznia 1945 roku Armia Czerwona rozpoczęła ofensywę zimową, która przyspieszyła upadek III Rzeszy i ewakuacje obozów.
Postępy frontu w Europie Środkowo-Wschodniej splatały się z przymusowym wyprowadzaniem więźniów i marszami śmierci.
Ta data pozwala zobaczyć, że zbliżający się koniec wojny nie oznaczał końca przemocy wobec więźniów.
Kontekst instytucjonalny Richard Glücks kontekst instytucjonalny: Inspektor obozów koncentracyjnych SS, szef Amtsgruppe D w WVHAOswald Pohl kontekst instytucjonalny: Szef WVHA SS; zarządca systemu obozów i pracy niewolniczej. Stracony 1951.Heinrich Himmler kontekst instytucjonalny: Reichsführer-SS i szef policji, główny organizator Zagłady i systemu obozówŹródło instytucjonalne: United States Holocaust Memorial Museum
Stały link do tego wpisu 12 stycznia 1951 Rozliczenie świat / ONZ
Konwencja ONZ o zapobieganiu i karaniu zbrodni ludobójstwa 12 stycznia 1951 roku weszła w życie Konwencja ONZ w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa.
Konwencja nadała międzynarodowy wymiar prawnemu rozpoznawaniu i karaniu ludobójstwa.
Jej wejście w życie łączy myśl Lemkina z rozwojem współczesnego prawa dotyczącego tej zbrodni.
Źródło instytucjonalne: United States Holocaust Memorial Museum
Stały link do tego wpisu 16 stycznia 1942 Getta i deportacje Łódź–Chełmno, okupowana Polska
Początek masowych deportacji z getta łódzkiego do Chełmna 16 stycznia 1942 roku rozpoczęły się masowe deportacje Żydów z getta łódzkiego do ośrodka zagłady w Chełmnie nad Nerem.
Trasa Łódź–Chełmno stała się osią pierwszych masowych deportacji mieszkańców getta do miejsca ich zamordowania.
Wydarzenie odsłania logistyczny mechanizm łączący izolację w getcie, transport i zagładę.
Powiązane profile (6) Friedrich Uebelhoer związek bezpośredni lub funkcjonalny: prezydent rejencji kaliskiej, autor zarządzenia o utworzeniu getta łódzkiegoHans Biebow związek bezpośredni lub funkcjonalny: Niemiecki szef Zarządu Getta (Gettoverwaltung) w Łodzi (Litzmannstadt)Arthur Greiser związek bezpośredni lub funkcjonalny: Gauleiter i namiestnik Rzeszy Kraju Warty; wysiedlenia Polaków i zagłada w ChełmnieHerbert Lange związek bezpośredni lub funkcjonalny: dowódca Sonderkommando Lange i pierwszy komendant KulmhofGünter Fuchs związek bezpośredni lub funkcjonalny: kierownik referatu II B Gestapo w Łodzi odpowiedzialnego za sprawy żydowskieWilhelm Koppe związek bezpośredni lub funkcjonalny: Wyższy Dowódca SS i Policji w Kraju Warty i Generalnym GubernatorstwieŹródło instytucjonalne: United States Holocaust Memorial Museum
Stały link do tego wpisu 17 stycznia 1945 Obozy i Zagłada Auschwitz / Górny Śląsk
Marsze śmierci z kompleksu Auschwitz 17 stycznia 1945 roku SS rozpoczęła ewakuację kompleksu Auschwitz, zmuszając blisko 60 tysięcy więźniów do wymarszu.
Kolumny kierowano z Auschwitz przez Górny Śląsk w warunkach, które uczyniły ewakuację częścią marszów śmierci.
Precyzyjne nazwanie tej operacji przeciwstawia się fałszywemu obrazowi obozu po prostu opuszczonego przez załogę.
Kontekst instytucjonalny Richard Glücks kontekst instytucjonalny: Inspektor obozów koncentracyjnych SS, szef Amtsgruppe D w WVHAOswald Pohl kontekst instytucjonalny: Szef WVHA SS; zarządca systemu obozów i pracy niewolniczej. Stracony 1951.Heinrich Himmler kontekst instytucjonalny: Reichsführer-SS i szef policji, główny organizator Zagłady i systemu obozówŹródło instytucjonalne: Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau
Stały link do tego wpisu 20 stycznia 1942 Obozy i Zagłada Wannsee, Berlin
Konferencja w Wannsee i administracyjna koordynacja Zagłady 20 stycznia 1942 roku konferencja w Wannsee koordynowała administracyjne wykonanie europejskiej „ostatecznej zagłady kwestii żydowskiej”.
Spotkanie w Berlinie ukazuje udział biurokracji w organizowaniu ludobójstwa, które było już realizowane.
Znaczenie konferencji polega na koordynacji aparatu państwa, a nie na rzekomym podjęciu w tym miejscu pierwszej decyzji o Zagładzie.
Powiązane profile (10) Reinhard Heydrich związek bezpośredni lub funkcjonalny: Szef RSHA i jeden z głównych architektów Zagłady ŻydówAdolf Eichmann związek bezpośredni lub funkcjonalny: Kierownik referatu IV B4 w RSHA, główny logistyk deportacji Żydów do zagłady.Wilhelm Stuckart związek bezpośredni lub funkcjonalny: Sekretarz stanu MSW Rzeszy; współautor ustaw norymberskich, uczestnik WannseeGerhard Klopfer związek bezpośredni lub funkcjonalny: Sekretarz stanu Kancelarii Partii NSDAP, zastępca Bormanna, uczestnik WannseeJosef Bühler związek bezpośredni lub funkcjonalny: Sekretarz stanu i zastępca Hansa Franka w Generalnym GubernatorstwieRudolf Lange związek bezpośredni lub funkcjonalny: Dowódca Einsatzkommanda 2 i KdS na Łotwie; uczestnik konferencji w WannseeEberhard Schöngarth związek bezpośredni lub funkcjonalny: dowódca Sipo i SD w Generalnym GubernatorstwieHeinrich Müller związek bezpośredni lub funkcjonalny: Szef Gestapo (Amt IV RSHA) 1939–1945; zaginął w 1945 r., nigdy nie osądzonyOtto Hofmann związek bezpośredni lub funkcjonalny: szef Głównego Urzędu Rasy i Osadnictwa SSRoland Freisler związek bezpośredni lub funkcjonalny: Prezes nazistowskiego Trybunału Ludowego; symbol sądowego terroru politycznegoŹródło instytucjonalne: United States Holocaust Memorial Museum
Stały link do tego wpisu 22 stycznia 1944 Opór i ratunek USA / Europa
Powołanie War Refugee Board 22 stycznia 1944 roku Roosevelt utworzył War Refugee Board, amerykańską instytucję powołaną do ratowania ofiar nazizmu.
Działalność tej instytucji łączy historię Stanów Zjednoczonych z próbami niesienia pomocy prześladowanym w Europie.
Jej powstanie skłania do pytania, jakie możliwości ratunku pozostawały jeszcze w 1944 roku.
Źródło instytucjonalne: United States Holocaust Memorial Museum
Stały link do tego wpisu 25 stycznia 1945 Obozy i Zagłada Pomorze / Stutthof
Marsz śmierci więźniów KL Stutthof 25 stycznia 1945 roku rozpoczął się marsz śmierci około 50 tysięcy więźniów systemu KL Stutthof.
Wydarzenie objęło Pomorze i miejscowości związane z trasami przymusowego przemieszczania więźniów.
Regionalna perspektywa pozwala powiązać historię obozu z konkretnymi miejscami na drogach marszu.
Powiązane profile Paul Werner Hoppe związek bezpośredni lub funkcjonalny: komendant KL Stutthof od września 1942 do wiosny 1945 rokuŹródło instytucjonalne: United States Holocaust Memorial Museum
Stały link do tego wpisu 27 stycznia 1945 / od 2005 Pamięć Auschwitz / świat
Wyzwolenie Auschwitz i Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu 27 stycznia 1945 roku wyzwolono kompleks Auschwitz, a od 2005 roku data ta jest związana z Międzynarodowym Dniem Pamięci o Ofiarach Holokaustu.
Wyzwolony kompleks Auschwitz stał się punktem odniesienia dla pamięci na całym świecie.
Coroczne obchody pozwalają wracać do historii ofiar i odnawiać publiczną refleksję nad Zagładą.
Kontekst instytucjonalny Rudolf Höss kontekst instytucjonalny: Komendant obozu Auschwitz; twórca przemysłowej machiny zagłady, stracony w 1947 r.Richard Glücks kontekst instytucjonalny: Inspektor obozów koncentracyjnych SS, szef Amtsgruppe D w WVHAOswald Pohl kontekst instytucjonalny: Szef WVHA SS; zarządca systemu obozów i pracy niewolniczej. Stracony 1951.Źródło instytucjonalne: Organizacja Narodów Zjednoczonych
Stały link do tego wpisu 30 stycznia 1933 Geneza nazizmu Berlin, Niemcy
Mianowanie Adolfa Hitlera kanclerzem Niemiec 30 stycznia 1933 roku prezydent Paul von Hindenburg mianował Adolfa Hitlera kanclerzem Niemiec.
Decyzja zapadła w Berlinie i otworzyła Hitlerowi drogę do przejęcia aparatu państwa.
Mianowanie, a nie bezpośredni wybór Hitlera na dyktatora, jest kluczowe dla zrozumienia sposobu przejęcia władzy.
Powiązane profile Adolf Hitler związek bezpośredni lub funkcjonalny: Dyktator III Rzeszy; główny architekt wojny napastniczej, Zagłady i innych ludobójstwŹródło instytucjonalne: United States Holocaust Memorial Museum
Stały link do tego wpisu 30 stycznia 1939 Prawo i prześladowanie Berlin / Europa
Groźba zagłady europejskich Żydów w przemówieniu Hitlera 30 stycznia 1939 roku Hitler w przemówieniu w Reichstagu zagroził europejskim Żydom zagładą w razie wojny światowej.
Wypowiedź skierowana z Berlina do odbiorców w Niemczech i Europie łączyła polityczną groźbę z propagandowym językiem reżimu.
Późniejsze propagandowe powroty do tej zapowiedzi pokazują, jak reżim wykorzystywał własną groźbę w czasie wojny.
Powiązane profile Adolf Hitler związek bezpośredni lub funkcjonalny: Dyktator III Rzeszy; główny architekt wojny napastniczej, Zagłady i innych ludobójstwŹródło instytucjonalne: United States Holocaust Memorial Museum
Stały link do tego wpisu