IV Krąg IV z VII

Panowie prowincji

Namiestnicy okupowanych ziem i szefowie zbrodniczych programów — gauleiterzy, HSSPF, „T4”, praca przymusowa.

Krąg IV obejmuje ludzi, którym reżim powierzył władzę nad całymi prowincjami podbitej Europy lub kierownictwo wyodrębnionych programów zbrodni. Wspólnym mechanizmem odpowiedzialności jest tu sprawowanie zwierzchnictwa terytorialnego albo programowego: przekładali oni politykę państwa na rozkazy, wysiedlenia, rozstrzeliwania i deportacje, którym podlegały miliony ludzi. Funkcje tego szczebla to generalni gubernatorzy i komisarze Rzeszy, gauleiterzy i namiestnicy okupowanych okręgów, wyżsi dowódcy SS i policji (HSSPF) oraz organizatorzy pracy przymusowej i akcji „T4”. Odpowiadają oni za zbrodnie przeciwko ludzkości, zbrodnie wojenne i ludobójstwo — za Zagładę Żydów, mordowanie Polaków, obywateli ZSRR i innych narodów, za głód, terror i śmiertelne wyzysk pracy niewolniczej. Rozpiętość powojennych rozliczeń jest tu szeroka: część stanęła przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym oraz sądami polskimi, czechosłowackimi i sowieckimi i została stracona, inni zmarli w więzieniu, popełnili samobójstwo lub — jak niektórzy dowódcy SS — uniknęli kary i dożyli spokojnej starości w powojennych Niemczech.